Queer Nature Photography Awards 2026 World Pride Editie – Een Viering van Diversiteit in de Natuur

Datum: [31 Juli 2026]

Locatie: [Tolhuistuin, Amsterdam]

Queer natuur (ook wel verbonden aan de wetenschappelijke en filosofische beweging queer ecology) is het inzicht dat de natuur helemaal niet zo strikt binair, heteroseksueel of traditioneel georganiseerd is als we vroeger op school leerden.

Lange tijd keken we door een heel menselijke, "traditionele" bril naar dieren en planten: een mannetje en een vrouwtje die samen nakomelingen maken. Maar wie goed naar de natuur kijkt, ziet een enorme rijkdom aan seksuele diversiteit, vloeibare genders en variatie in relatievormen.

De Narwhal Rainbow Alliance, een stichting met de missie om diversiteit te promoten en biodiversiteit te beschermen, riep de Queer Nature Photography Awards - World Pride editie in het leven. Uit meer dan 150 inzendingen van over de hele wereld koos een vakjury 13 foto’s als voorselectie. Op de avond van woensdag 29 juli werden de winnaars van deze internationale fotografiewedstrijd bekendgemaakt tijdens een feestelijke ceremonie in de Tolhuistuin, een van World Pride hubs, te Amsterdam. Vanaf 1 augustus is de top 13 drie maanden te zien als expositie in de Tolhuistuin..

Het initiatief viert het levendige snijvlak van queerness en biodiversiteit. De winnende foto's benadrukken hoe de natuur de regels voortdurend herschrijft, starre tegenstellingen uitdaagt en inspireert tot een breder begrip van identiteit, veerkracht en het bestaan.

Bij steeds meer mensen zijn verhalen over Pinguïn of Flamingo koppels van hetzelfde geslacht bekend, maar de rijkheid van andere verhalen en vormen van relaties, gender en ouderschap in het dierenrijk is dat zeker nog niet altijd. 

‘’Wij hopen met deze competitie bij te dragen aan de (zelf)acceptatie van queers. Alle 13 geselecteerde en tentoongestelde foto’s geven hun eigen perspectief op de diversiteit die er in de natuur bestaat’, iets dat velen helaas nog niet leren op school’’ aldus Noah Baars initiatiefnemer van de competitie. 

Bekendmaking van de Top-3 winnaarsDe volgende fotografen zijn onderdeel van de top-3 selectie:

Nr. 1: Tiny Dancers 

Fotograaf: Katherine Hannaford (35) Verenigd Koninkrijk:

“Tuinslakken zijn tweeslachtig: elk individu beschikt over zowel mannelijke als vrouwelijke geslachtsorganen. Dit betekent dat elk willekeurig paar volwassen slakken met elkaar kunnen paren; een duidelijk voordeel, aangezien het vinden van een partner op zich al een hele opgave kan zijn. Ze zijn 's nachts actief en hebben een beperkt gezichts- en gehoorvermogen, waardoor ze vooral op de tast en smaak vertrouwen om elkaar waar te nemen. Bij een ontmoeting 'dansen' de slakken: ze cirkelen om elkaar heen en tasten en proeven elkaar uitgebreid, voordat ze hun geslachtsorganen op elkaar afstemmen en spermapakketjes uitwisselen. Het paringsritueel kan in totaal wel twaalf uur duren. Omdat tuinslakken doorgaans nachtdieren zijn, besloot ik ze in het donker te fotograferen, met een uv-lamp als enige lichtbron. Hun slijm licht fel blauwgroen op – een opvallend contrast met de donkere achtergrond van het tuinmeubilair. Het spreekt me aan dat een klein wezen, dat vaak als alledaags of onopvallend wordt beschouwd, kan stralen wanneer het (zowel letterlijk als figuurlijk) in een ander licht wordt bekeken. Ook wilde ik spelen met de tijdsbeleving in de foto: ik legde de prachtige details en herkenbare kenmerken van de slakken vast met een korte sluitertijd en combineerde dit met een langere belichting, om zo het langdurige, vloeiende en enigszins chaotische karakter van hun interacties weer te geven.

Vanuit de Narwhal Rainbow Alliance toegevoegd: 

Waar menselijke systemen vaak een strikte tweedeling opleggen, opereert de natuur daar regelmatig volledig buiten: ongeveer 30% van alle diersoorten (met uitzondering van insecten) is hermafrodiet, waardoor de scheiding tussen mannelijke en vrouwelijke seksen in veel ecosystemen eerder uitzondering dan regel is. Doordat ze twee geslachten tegelijkertijd in zich verenigen, doorbreken tuinslakken de heteronormatieve aanname dat voortplanting starre, tegengestelde rollen vereist. In plaats daarvan belichamen ze een coöperatief, niet-binair model van wederkerigheid, waarin elk individu een gelijkwaardige partner is. Vanuit het oogpunt van biodiversiteit zijn deze slakken onbezongen helden voor de bodemgezondheid: als afbrekers recyclen ze voedingsstoffen en vormen ze een essentiële voedselbron voor lokale vogels en zoogdieren. In stedelijke en voorstedelijke gebieden worden ze het sterkst bedreigd door het grootschalige gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen (tegen weekdieren). We kunnen deze veerkrachtige, genderneutrale dieren eenvoudig steunen door giftige slakkenkorrels te vermijden en te zorgen voor een gevarieerde, gifvrije leefomgeving in de tuin.

Nr.2: Cosmic Friction

Fotograaf: Cesar Vicente-Garcia (32) Spanje 

In het ondiepe water voor de kust van Noord-Malta verzamelt zich een groep baardvuurwormen (*Hermodice carunculata*) voor een massale, gelijktijdige afgifte van geslachtscellen. Hoewel ze zich voortplanten als afzonderlijke mannetjes en vrouwtjes, vormen deze dieren geen vaste koppels. In plaats daarvan verstrengelen individuen van die beide geslachten zich met elkaar, zonder zich ook maar iets aan te trekken van persoonlijke ruimte. Wat dit schouwspel werkelijk betoverend maakt, is de aard van de vuurworm: ze veroorzaken een uiterst brandend gevoel bij aanraking en ze zijn gehuld in een dicht pantser van giftige, brosse borstelharen die bedoeld zijn om de buitenwereld op afstand te houden. Toch dansen hier dieren – die van nature volledig zijn toegerust om fysiek contact te vermijden – tegen elkaar aan in een levendige, ongeremde wolk van geslachtscellen. Terwijl hun lichamen iriserend licht weerkaatsen onder water, roept dit golvende 'zee-orgasme' een diep gevoel van vrijheid en ongegeneerde intimiteit op; een treffende herinnering aan de rauwe, erotische kracht die wijzelf vaak alleen aarzelend durven te uiten.

Vanuit de Narwhal Rainbow Alliance toegevoegd:  

Hoewel menselijke structuren intimiteit vaak associëren met kwetsbaarheid en gevaar met isolatie, onthult de baardvuurworm een andere waarheid. Deze zeewormen zijn volledig gebouwd om de buitenwereld af te weren, gepantserd met duizenden giftige, glasachtige borstelharen die intense pijn veroorzaken bij iedereen die ze aanraakt. Toch laten deze zwaar verdedigde wezens tijdens hun gesynchroniseerde, massaal uitgezonden paai-evenementen hun verdediging volledig varen om zich te verstrengelen in een vloeiend, ongeremd collectief. Hoewel de opwarming van onze oceanen ervoor zorgt dat vuurwormpopulaties zich snel uitbreiden buiten hun oorspronkelijke leefgebied, blijven ze een essentieel onderdeel van ondiepe rifecosystemen. Het beschermen van het evenwicht van diersoorten in een veranderend klimaat vereist het monitoren van deze verschuivingen. Voor deze soort is het behoud van de vaak kwetsbare kustwateren, waar deze oeroude, ongeremde levensrituelen zich al millennia lang afspelen, essentieel. 

Nr.3 Where it is Safe 

Fotograaf: Ronnie Steinitz (39) Verenigde Staten:

Twee mannelijke chimpansees delen een rustig moment van vertrouwen: de een rust uit, de ander verzorgt door zachtjes te vlooien. In chimpansee-gemeenschappen vormen deze onderlinge banden tussen mannetjes de basis; ze worden in de loop der jaren opgebouwd door aanraking, allianties en wederkerigheid. Relaties tussen mannetjes zijn kenmerkend voor hun sociale structuur en zijn – vergeleken met veel andere zoogdieren – uitzonderlijk sterk qua intensiteit, duur en belang. Het leven van mannelijke chimpansees draait niet louter om competitie, maar om duurzaam vertrouwen dat langzaam groeit en in stand wordt gehouden door kleine, consistente blijken van zorg.

Maar die veiligheid beperkt zich tot het bos. ‘’Ik legde dit tedere moment vast terwijl ik als bioloog in Oeganda werkte; een land waar relaties tussen mensen van hetzelfde geslacht worden gestigmatiseerd en gecriminaliseerd, en zelfs met de dood kunnen worden bestraft. Jarenlang deed ik onderzoek in een omgeving waarin ik voortdurend moest waken over mijn eigen zichtbaarheid. Naast het verzamelen van gegevens en het aansturen van een team lokale stagiairs en onderzoeksassistenten, moest ik ook omgaan met persoonlijke risico's: ik moest zorgvuldig bepalen wat ik prijsgaf, hoe ik me presenteerde en wanneer het veilig was om naar huis te bellen – naar de persoon van wie ik houd. In die context is het onmogelijk om de vanzelfsprekendheid en natuurlijkheid van deze banden bij chimpansees te negeren. Voor de meeste andere onderzoekers in mijn vakgebied blijft dit contrast onopgemerkt, maar ik voelde het elke seconde van de dag. In het bos bestaan dergelijke relaties simpelweg, vrij van vooroordelen.’’

Vanuit de Narwhal Rainbow Alliance toegevoegd:  

Intimiteit tussen soortgenoten van hetzelfde geslacht is een essentieel sociaal mechanisme voor onze nauwe nog levende evolutionaire verwanten: chimpansees. Dit gedrag is niet willekeurig; ze zetten het in als een soort 'sociaal smeermiddel' om spanningen te verminderen, vertrouwen op te bouwen en allianties te onderhouden binnen hun complexe sociale hiërarchieën. Er is ook gedrag waargenomen dat meer 'genderfluïde' is, waarbij vrouwelijke chimpansees gedrag vertonen dat doorgaans vaker met mannetjes wordt geassocieerd. Tragisch genoeg worden chimpansees met uitsterven bedreigd door de vernietiging van hun leefgebied, stroperij en ziekten. Om hen te beschermen is steun nodig voor bosbehoud, patrouilles tegen stroperij en initiatieven van lokale gemeenschappen om het leefgebied te behouden. We erkennen de uitdagingen waarmee onderzoekers in sommige landen te maken hebben bij het vastleggen van 'queer' gedrag. We willen benadrukken dat de veiligheid van alle betrokkenen in dit vakgebied voor ons van groot belang is.

Over de winnende werkenNaast de expositie van de top 13 in de Tolhuistuin, zal de top 3 heel augustus in het Groote Museum van Artis tentoongesteld worden. De foto's van de eerste editie van de Queer Nature Photography Awards (2024) zijn momenteel in een natuurmuseum in Italie te bewonderen. Iedereen is van harte welkom om de werken te komen bekijken!

Contactgegevens Voor meer informatie, interviews of persmateriaal kunt u contact opnemen met:

• Noah Baars

• E-mail: info@narwhalrainbowalliance.com 

• Telefoonnummer: 06-12124596

• Website: www.narwhalrainbowalliance.com